Rusya Federasyonu (RF) düzeyinde 2 Aralık 2007'de yapılan Devlet Duması (Alt Meclis) seçimlerinde,RF Devlet Başkanı Vladimir Putin önderliğindeki Birleşik Rusya Partisi seçimi büyük oy çoğunluğu elde ederek başarıyla tamamladı.Başarı Moskova ve St.Petersburg gibi kentlerde % 50'ler düzeyinde kalırken,kenar bölgelerde,örneğin Sibirya,Volga boyu ve Kuzey Kafkasya gibi yörelerde,neredeyse % 100'e yaklaştı.Yani kenar bölgelerdeki seçmenlerin ve Rus olmayan halkların,özellikle Müslümanların Putin'in partisine yoğunlaştıkları görüldü.

      Kuzey Kafkasya'da cumhuriyet ve krayların Birleşik Rusya Partisi'ne oy yağdırmış olmalarının nedenleri incelenmeye değer.Biz konunun uzmanı değiliz.Bu bakımdan uzaktan bazı tahminlerde bulunmakla yetineceğiz.Ruslar gibi,Rus olmayan RF halklarının da istikrarı,güvenliği ve ekonomik refahı aradıkları ve bu doğrultuda oy kullandıkları kuşkusuz.Putin sekiz yıllık iktidarı boyunca bunları vermeye çalıştı ve verdiği sözleri de genellikle tuttu.Türkiye'de Recep Tayyip Erdoğan nasıl bir karizmatik kişilik ise,RF'de  de Putin  öyledir.

     RF yasaları Rus olmayan toplulukların kültürlerini geliştirmelerine,bir ölçüde  izin tanıyor.Örneğin en küçük diller bile,sınıfına göre haftada 1 ile 2 saat arasında değişmek üzere 1-10.sınıflar boyunca okutulabiliyor (Krasnodar Kray’da  Adıgecenin durumu da öyledir).Kray ve oblast birimlerinde (illerde) bu sistem uygulanıyor.Cumhuriyetlerde ise 1-10.sınıflarda,sınıfına göre haftada 2 ile 4 saat arasında değişmek üzere anadilleri okutulabiliyor.Rusya'da 239 dil konuşuluyor ve bunların bir bölümü okul dili.Bir imparatorluk geleneğinden gelen Rusya'da böylesine değişik sorunlar var.

     Cumhuriyetler anadilini daha fazla ve daha geniş alanlarda kullanmak,daha çok özerklik  istiyorlar.Örneğin Mayıs 2006'da Adıgey Cumhuriyeti (AC),şok edici (Ruslaşmayı dengeleyici) bir eğitim yasası çıkarmıştı.Yasa,gönüllülük ilkesini dışlayıp Adıge kökenli öğrencilerin Adıgece eğitim almalarını zorlamış,bu yüzden de yargı yoluyla iptal edilmişti.Ama bu yıl Kabardey-Balkar Cumhuriyeti'nin (KBC) daha planlı  yeni bir yasal girişim başlattığını görüyoruz.Cumhuriyetin Rusça ile birlikte resmi dillerinden olan Kabardey-Çerkesçe ve Karaçay-Balkarca 20 kadar okulun ilk sınıflarında,Rusça ve İngilizce dersleri dışında okutulmaya başlandı.Kuşkusuz zorlayıcı değil, isteğe bağlı bir uygulama bu.AC'ndeki ise şok tedavi amaçlı  ve yapılması zorunlu hale geldiği için,sanırız artık zamana da tahammülü kalmamıştı ve bu yol seçilmek zorunda kalmıştı.Bir öz savunma yapılmıştı ya da  rahmetli Turgut Özal’ın deyimiyle “Anayasa bir kez delinmekle bir şey olmaz!” denilmişti.

    Güvenliğin tesis edilmekte olması ve ekonomik gelişme,kuşkusuz Putin'e desteği sağlayan ana etken.Rusya petrol ve doğalgaz zengini bir ülke,bu yolla büyük paralar kazanıyor ve bu paraları akıllı kullanıyor.Bütün bunlara karşın Kuzey Kafkasya,hala,Rusya'nın "doğusu".Durumu düzeltmek için,birçok proje mevcut,örneğin Putin,Maykop-Soçi otoyolunun yapılacağı sözünü vermişti.Yol tamamlanırsa yeni bir liman doğmuş ve bir ticaret kapısı (Tığemıps/Dagomıs) açılmış olacak.Yani dağlarda yaşayanlar zenginleşebilecek.Halk yapılan iyi şeyleri bilir ve ödüllendirir.Putin,2014 Kış Olimpiyatlarının Soçi'de yapılması hakkını da  koparmayı  başardı.Şimdi Soçi ve AC’nin  Maykop rayonu yörelerinde alt yapı ve yeni tesisler yapılması çalışmaları hızlanmış durumda.Ayrıca yerel renklerin canlandırıldığı kültür festivalleri,şenlikler ve kutlamalar düzenlenmekte,arkeolojik kazılar ve müzeler için de hatırı sayılır paralar ayrılmaktadır.Soçi ise,adeta yenilenmektedir.Bütün bunlar  2014 Kış Olimpiyatlarına ve turizme yönelik,gelecek vaad eden   hazırlıklar.

    Sanayi ve tarım alanında da ciddi yatırımlar sağlandığında Kuzey Kafkasya yöreleri,diğer yöreler gibi refaha ulaşacak,yoksulluk ve geri kalmışlık aşılabilecektir.5.12.2007

Cevdet Yıldız (Hapi)

Not:Yazı 8.12.2007’de kısmen genişletilmiştir.