Çerkes halkının yaşamında kültürel değerler ön plandadır. Çerkesler ve kültürleri üzerinde baskılar hep varolmuştur ve kendi kültürlerini geliştirirken aynı zamanda bu baskılara karşı durmak zorunda kalmışlardır. Kendi kültürünü geliş­tirmek, başkalarının kültürlerini yok saymamaktan ve küçümseme­mekten geçer. Çerkesler de hiçbir kültürü küçümsememiş, saygı duymuşlardır.

Çerkesleri diğer komşularından farklı kılan, coşkun bir hürriyet ve bağımsızlık aşkı, hiçbir şeyin kırama­yacağı yiğitçe kahramanlık anlayı­şıdır.

Bir Çerkes için geçerli ve belirli durum ve ölçüler vardır. Ne yapma­sı, nasıl olması ve belki de daha çok nelerden kaçınması gerektiği de önemlidir. Gösteriş, kibir, bencillik hiç hoş görülmez. Kapanık tipler de geçersiz­dir. Çerkes, gençliğinden başlayarak çevreyi, yurdu ve halkla­rını tanımak, olaylarını bilmek ve takip etmek zorundadır. Az yemeye alışmak ve alıştırmakta bir kuraldır. Ayrıca bazen haftalarca da sürebilen gezi ve serüvenlerde yedekteki erza­kını sıkışık zamanlara bırakma ve özellikle de kendinden yaşlı yol­daşlarına ikram, nefse hâkimiyetin ve inceliğin bir sembolüdür. Sabırsızlık, tahammülsüzlük ve yaşamın getirdiği çeşitli acı ve zorlukları göğüsleye­memek uygun görülmez hatta ayıplanır. Umutsuzluk ise hiç hoş görülmez ve Kafkas hayat felsefesinde yeri yoktur. Çerkes kültüründe terbiye, saygı, onur gibi değerler çok kıymetlidir. Bunun yanında, küçük yaşlardan başlayarak vücut geliştirme, spor yapma ve silah kullanma ile at binmede elde ettikleri yüksek başarı onları düşmanlarının karşısında zafere ulaş­tır­­­mıştır. Onlar için gerçek zafer düşmanı yok etmektir. Utanç ve ayıp olan şey ise kaçmaktır.

Çerkeslerde her konuda birbirlerine yardım etmek, düğünde, cenazede, savaşta beraber olmak bir gelenektir. Değiş tokuş yapmak ve hediye vermek arkadaşlık ve hatır­lan­manın sembolüdür.

ÇERKES KIZI

Kızlar ağır ev işlerine boğul­maz­lar. Her kesimden konuk­ların (kadın, erkek, akraba, yabancı) kar­­şılan­malarından başlaya­rak ağırlanma­larına ve hizmetlerinde görev­lidirler. Evlenene kadar hiç kimseden kaçmazlar.

Her çevreden el üstünde tutulur­lar, terbiye ve serbestlikleri denge­lenmiş ve kurallara bağlanmıştır. Hiç de sıkılgan ve donuk olmazlar. Çün­kü makbul olan o değildir. Ağabey­ler sonra amca, dayı hala teyze, kuzen ve komşular kızlara her yönü­yle sa­hip çıkar ve onları el üstünde tutarlar. Duygu ve onurları titizlikle korunur.

Kızların türlü nedenlerle akraba­larınca davet edilip günlerce, hafta­larca bazen bütün bir mevsim ağırlanmaları, topluma ve yaşama renk ve canlılık kazandırırdı. Kızların konuk olduğu köylerde, evden eve onurlarına şölenler düzenlenir, düğü­nler tertip edilirdi. Kendileri de gör­gü bilgi edinir. İlerdeki sorumlu­lukların bilincine varmış olurlardı. Türlü çevreye, şartlara ve kısmet­lerine uyum sağlamadaki mükemmel yeteneklerini daha da geliştirmiş olurlardı.

Fiziki olarak uzun boylu, ince belli, sarışın yada kumral kısacası dünyanın en güzel kızlarındandır fazlasıyla Nazlı olmaları da kusur sayılabilecek bir özellikleridir.

Evde hafif işlerle uğraşırlar. Dikiş tamamen kızlara aittir. Hatta kızı olmayan komşuların dikişlerine de yardım ederler. Aile fertlerinin elbis­e­lerinin temiz olmaması, yırtık bulunması kızın kıymetini düşürür.

çerkeslerin sade ve rahat meskenlerinde görülen ve ruhu okşayan temizlik ve intizam kadınla­rın yoktan icat ettikleri gönül çekici tertip­lerle ve güzelleştirmekle herhal­de takdire değer yüksek bir terbiye ruhunun orada hakim olduğunu gösterir.

ÇERKES DELiKANLISI

Çerkes delikanlısı ahlak sahibidir. Acizlik bilmez, uyuşuk ve sessiz hayatı sevmez. Daima atılgan, girişken davranışlar içerisindedir. Ezeli hürriyet diyarı olan bir yerin evladı olduğunu asla aklından çıkarmaz. O topraklara ve halkına layık olabilmek için elinden gelenin en iyisini yapmak için çabalar. Hareketli ve faal bir topluluk içinde canlı ve hareketli olmak gerektiğini bilir. Bundan dolayı ortama uymaya gayret eder. Söz kendisine verildiği yada fikri sorulduğunda konu hakkındaki düşüncesini belirtir. Özellikle halk toplantıları ve sohbet ortamlarında güzel söz söylemek Çerkeslerde takdir edilen bir özellik sayıldığı için o gibi yerlerde sıkılmak, kekelemek ve beceriksiz davranmak delikanlı için bir kusur ve ayıp sayılır. Her konuda kibarlık onun rehberi olur. Çünkü kibarlığı ihmal etmeyi insanlığı bırakmakla bir tutar. Ayrıca nefse hakimiyet Çerkes olmanın özelliği olduğu için Çerkes delikanlısı da hal ve hareketlerinde kötü alışkanlıklara yönelmez.

İşte bu terbiyenin sonucu olarak, Çerkes delikanlıların tavırlarında doğal bir serbestlik, fakat gerçek bir kibarlık görünür. Başka milletlerde varlıklı aileler ve üst düzey yöne­ticilere mahsus sayılan yüksek nezaket ve inceliği Çerkes deli­kanlıları doğdukları günden itibaren ailelerinden ve çevrelerinden alırlar.