Bomba’yı her ne kadar dostumuz Hasan CEMAL hazırladıysa da; pimini çeken, bin yıllık gazeteci ağabeyimiz İlhan SELÇUK oldu. Düzeneğin bir ucunu, bu yarımada üzerinde dört bin yıldır yaşayan, Hattiler’in soyundan gelen Çerkesler’e bağladı. Onları “Aptal” olmakla tanımladı. Onun bu yargısı, Çerkesler’in yüzyıllarca Osmanlı yönetiminde, Cumhuriyetin kuruluş ve yükselişinde gösterdikleri çabaları bir anda sıfırlayan bir inkarın somut belgesi oldu.
Kafkas kökenli Adıge / Abhaz grubu başta olmak üzere, tüm Kafkas kökenlilerde büyük bir tepkiye neden bu tavrın nerden kaynaklandığını bilmem ama, yıllar önce Halil Nebiler’i Ankara’ya gönderip “Çerkesler” üzerine art arda beş günlük bir yazı dizisi hazırlatan da oydu. Ardından, Miyase İlknur kardeşimize de ikinci kez aynı görevi vererek, bir kez daha Cumhuriyet’in sayfalarını Çerkesler’e açan yine kendisi idi. Ne oldu da birden bire bir öfke nöbetine tutulup veryansın etti Çerkesler’e anlayabilmiş değilim.
Üstelik ben kendilerini, kardeşi Turhan Selçuk’un çizdiği İstanbul efendisi Abdülcanbaz’a benzetirdim. Zarif bir insan imgesi bırakmıştı bende. Hiç Adanalı kabadayılara benzemezdi, birlikte olduğumuz “Adana Sofraları”nda. Demek ki yanılmışım…
Yıllardan beri “Cumhuriyet” sözcüğü, salt bir gazetenin adı olmaktan çok daha büyük anlamlar taşıdı bizim için.
Ne var ki İlhan Selçuk, şu son davranışıyla, çok büyük düşüş yitirdi gözümüzde. Tıpkı gazetesinin kimi dönemlerde çok alt düzeye düşen tirajı gibi.
Çerkesler’e yönelik bu öfkenin nedeni, yeğenimiz Hasan Cemal dostumuzun, salt adına saygıdan dolayı, dokunulmaz, tartışılmaz, eleştirilemez varsayılan Cumhuriyet’te son yıllarda dönen dolapları açıklayarak, “Ayın Karanlık Yüzü”nü göstermiş olmasından mıdır acaba?
Dürüst, yetenekli ve cesur bir insan olarak tanıdım ben Hasan Cemal’i. Eğer yazdıklarına kızıyorsanız, tekzip eder kendinizi ve şirketinizi savunursunuz. Ama Hasan’ın ailesinin “Çerkes” kökenli oluşunu bir suçmuş gibi ortaya koymak, giderek bu ülkedeki ve yeryüzündeki tüm Çerkesler’i “Aptallık”la suçlamak ne görüntünüze, ne de geçmişinize yakışmadı İlhan bey. Öz ve biçim dengenizi sarstınız. Bundan sonra ne yapılırsa yapılsın, ne yazılırsa yazılsın “CUMHURİYET” asla o “Eski Cumhuriyet” olmayacaktır gözümüzde ve gönlümüzde.
Yani, “Cumhuriyet” bundan sonra “Bu Ülkenin Aydınlık İnsanları”na da yakışmayacaktır. Bizce.
Bizler yine “Her gün Bir Ekmek” almaya gideceğiz, ama torbamızda, poşetimizde, koltuğumuzun altında yıllardır gururla taşıdığımız gazeteniz olmayacaktır asla!
Biz “ÇERKESLER” güzel, yakışıklı, zeki, çevik ve yurtsever olduğumuz kadar “cesur” ve “inatçıyız”dır. Bilirsiniz, “ÇERKES İNADI” bir deyim olarak yerleşmiştir. Türkçe’ye. Osmanlı döneminde yaşanan “Çerkes Hasan Olayı”nı hatırlayınız.
Berlin’e ilk giren “Kafkas Tümeni”ni hatırlayınız.
300 yıl süren Kafkas/Rus savaşlarını hatırlayınız.
Aylardır bir türlü bastırılamayan “Çapanoğlu İsyanı”nı iki günde toz duman eden Ethem Bey ve çoğunluğu Kafkas kökenli “ Kuvva-i Seyyare”nin yiğit savaşçılarını hatırlayınız.
Rus Ordusu’nun katliam ve kıyımından kurtulup, Anadolu’ya sürgün edilen ÇERKESLER’in, askerlikten muaf tutulmalarına karşın 1877/ 78 yıllarında “93 Harbi” diye bilinen Osmanlı / Rus Savaşı’na gönüllü olarak katılarak Balkanlar’da, Doğu Anadolu cephelerinde piyade ve süvari birlikleri kurarak, ölümüne savaşan o “çılgın” “ÇERKESLER”i hatırlayın!
Aptal mıydı onlar?
Sivas’ta toplanan Heyet-i Temsiliye’nin Yurtsever Takımı’nın ilk 11’ine girenlerin 4’ü ÇERKES’di. Ayrıca, Heyet-i Temsiliye üyesi olmadığı halde, o grupla yola çıkıp, yedeğe soyunmasına karşın, Rauf Bey’in yanında, Mustafa Kemal’in ardında koşturan, yaşadığı sürece onun yanından ayrılmayan ÇERKES İbrahim Süreyya YİĞİT (ki soyadını Mustafa Kemal vermiştir ona) başta olmak üzere, Heyet-i Temsiliye’nin kararlarının altına imza atan 5 kişi de ÇERKES’ti.
Devlet Şeref Mezarlığı’nda yatan Mustafa Kemal’in yakın silah arkadaşlarından 11’inin de ÇERKES olduğu ortadadır.
Gelelim şimdi şu bizim ÇERKES’lerin “Aptal olduğu” saptamanıza.
Edip Cansever bir şiirinde .
“İnsan, doğduğu toprağa benzer….” demişti. Doğrudur. Ortak bir coğrafya başta olmak üzere, ortak bir dil, ortak bir kültür, insanları birbirinin benzeri kılar. Düşünce ve davranışlarını da etkiler.
Ve bu nedenle diyorum ki, “ÇERKESLER”in “Aptallığı” salt kendilerinden kaynaklanan bir olgu değildir. Yüz yılı aşkın bir süredir iç içe yaşadığımız bu yarımadanın mutlaka etkisi altında kalmışızdır. Ortak bir eğitimden, kültürden etkilenmiş, birbirimizden benzeşik bir kişilik kazanmışızdır.
Bu nedenle “ÇERKESLER APTAL’dır” genellemesini yapanlar, biraz da kendi aptallıklarını itiraf ediyorlar demektir bu. Belki de bu yarımada üzerinde yaşayan bizlerin ortak bir özelliğimizdir “Aptallık”!
Belki de benim aptallığımın gelişmesinde, kendini çok “zeki” sanan çevremin de büyük katkısı olmuştur. Bu yüzden ben de, kendi payıma, çok “güzel” aptallıklar yapmışımdır. Türklerle Çerkesler aynı suda yaşayan balıklar gibi olduğumuz için ortak bir Aptallık’tan da söz edilebilinir.
Karşılıklı “Aptallıklarımız” tartıya vurulmaz. Akıllı olalım artık.
“Çılgınlık” da bir tür “Aptallık” değil midir sizce?
“Şu Çılgın Türkler” kitabını yazan Turgut Özakman kitabında, bu sözcüğün karşılığı olarak cesaret ve deliliğin de altını çizmiyor mu anlattıklarında?
Ben, ustam ve ağabeyim İlhan Selçuk’un “Aptallık” sözcüğü ile “Abdal” sözcüğünü karıştırdığına inanmak istiyorum.
“Abdal” sözcüğü “Ermiş”, “Eren”, “Bilge” anlamına gelmez mi Türkçe de?
Yoksa böyle düşünerek, ısrarla ve inatla “Aptallık”mı ediyorum?
Yoksa Aziz NESİN haklı mı?
Biz, yine de, bu ülkede yaptığımız aptallıkları ısrarla ve inatla sürdüreceğiz.
Tarihimiz boyunca yaptığımız aptallıkları yineleyeceğiz, sahip çıkacağız onlara. Her türlü inkara, ihanete maruz kalsak bile!
Türk Kurtuluş Savaşı boyunca, nüfus oranımıza göre en çok şehidi vermiş olsak bile. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Başbakanı, ilk Dışişleri Bakanı bizim içimizden çıktı diye övüneceğiz.
Berlin Olimpiyatları’nda, 1940’lı yıllarda, Dünya Şampiyonu olan Güreş Milli Takımının tüm güreşçilerinin Çerkes olmasıyla gururlanacağız.
Ulusal kahramanlarımızı hiç unutmayacağız. Bir madalya gibi taşıyacağız yüreklerimizde onların adını.
Bekir Sami Bey’ler, Kuşçubaşı Eşrefler, Rauf Beyler, İsmail Canpolat’lar, Ethem Bey’leri rahmetle anacağız.
Osmanlı edebiyatının önderi Ahmet Mithat Efendi’den başlayarak, sanat ve edebiyatta yine en önde olacağız. Yine Sait Faik’ler, Kemal Tahir’ler, Ömer Seyfettin’ler, Avni Arbaş’lar, Avni Liffij’ler, Fikret Hakan, Türkan Şoray’lar, Mehmet Ulusoy’lar, Rutkay Aziz, Mehmet Arslantuğ’lar çıkacak içimizden.
Yaşadığımız her coğrafyada, her ülkede, yakışıklı, güzel, dürüst, cesur ve yurtsever olmakla anılacağız.
Atalarımız Hatti’lerin izini süreceğiz. İspanya’da Bask, İrlanda’da Kelt, Arap Yarımadası’nda Şerakize, Mısır’da Kölemen, Türkiye’de “ÇERKES” diyecekler bize. Amerikalılar, “Beyaz ırk” aidiyetlerini bizim adımızla, tanımlayacaklar kimlik belgelerinde: Caucacien/ Kafkasyalı diyecekler kendilerine. Kafkasoik olmaya özenecekler.
Biz ise Adıge/Abhaz diyeceğiz.
Yeryüzünün en kadim halklarından biri olmamıza karşın ırkçılık yapmayacağız. Kökümüzü, kökenimizi de inkar etmeyeceğiz.
Bir “ÇERKES” deyişini ilke edineceğiz;
“Çerkeslik İnsanlıktır” diyeceğiz.
Dil, din, ırk farkı gözetmeksizin, bütün insanlığı sevgiyle kucaklayacağız. Barışı, dostluğu, kardeşliği savunacağız yeryüzünde. Bütün bunlar “Aptallık” ise eğer, biz bu aptallığı hep yapacağız.

Çetin ÖNER