![]() |
|
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
AHMED CAVİD PAŞA Büyük Çerkes sürgününde (1864), yüzbinlerce soydaşı gibi o da ailesi ile birlikte Anadolu'ya göçetmek zorunda kaldı. Bandırma’nın Çinge köyüne yerleşti. Aile adı Therkhet'dir. Yurdunu kaybetmenin ve feci sürgünün getirdiği tüm acılara karşın, bir yandan Türkçe öğrenmeye çalışırken İstanbul'dan getirttiği kitaplarla kendi kendini yetiştirerek yeni ülkeye ve yaşama uyum sağladı. Daha sonra İstanbul'a giderek memurluk yaptı. Çeşitli devlet memurluklarında bulunduktan sonra, Suriye'de Suveyde, sonradan Bandırma, Yenipazar, İstanköy, Humus ilçelerinde Kaymakam olarak görev yaptı. İstanbul'da Zabtiye Nezareti'nde çeşitli görevlerde bulundu. Mirmiran rütbesiyle sivil Paşa rütbesi verilerek Pizren, Ergiri ve Şarkikarahisar'da da mutasarrıflık yaptıktan sonra emekli oldu. İstanbul'a dönerek Üsküdar'da yerleşti. Kaybettiği yurdunun özlemini çeken ve soykırıma uğratılan halkının acılarını dindirmek için yaşamı boyu elinden gelen herşeyi yapan Therkhet Ahmed Cavid Paşa, Osmanlı ülkesinde Abdülhamid istibdadının tüm şiddetiyle sürdüğü 1897 yılında, hazırladığı Arap harfli Adıge alfabesini litograf (taşbasması) ile gizlice bastırarak Çerkes folklor ve edebiyatından derlemeler yapmaya girişti. Bu bakımdan Türkiye'de Adıge dilinin alfabesini ilk kez düzenleme onuru ona aittir. Ünlü Osmanlı yurtseveri Namık Kemal'in kişisel dostu olan Ahmed Cavid Paşa, Zabtiye Nezareti’nde şube müdürü olarak bulunurken onun Avrupa’ya kaçmasına da yardımcı olmuştu. Osmanlı Devleti’nde 1908'de ikinci kez Meşrutiyet yönetiminin yürürlüğe girmesi üzerine, merkezi İstanbul'da olmak üzere kurulan “Çerkes İttihad ve Teavün Cemiyeti”nin kurucuları arasında yer aldı ve ölünceye kadar bu cemiyette başkanlık görevlerinde bulundu. Evvelce litografla ve gizlice bastırmış olduğu Çerkes (Adıge) Alfabesi'ni 1909 ve 1910 yıllarında iki kez daha bastırdı. "Adıge Yani Çerkes Lisanının Söylenişi Yazılışı" (Istanbul 1911) ve “Arab Cerf” (Arap Sarfı-Grameri) adlı Adıgece-Türkçe iki de broşür yayınladı. Osmanlı basınında, Çerkes sürgünlerinin durumunu belirtip onların yerleştirilme şeklindeki aksaklıklardan yakınan, onlara daha uygun toprak ve otlaklar verilmesi için Dahiliye Nezaretinin (İçişleri Bakanlığı) dikkatini çeken yazıları da yayınlanmıştır. “Çerkes İttihad ve Teavun Cemiyeti'nin organı olan "Qhuaze" (Rehber) gazetesinde Çerkes halk edebiyatından derlemelerini yayımlamış, Dr. Mehmed Ali Pçıhaluk ile birlikte hazırladığı Çerkesce-Türkçe Sözlük de bu gazetede kısmen yayımlanmıştır. 30 Ekim 1916'da İstanbul'da ölmüş olup mezarı Selimiye Camii hatiresindedir. Kaynak : SEFER E.BERZEG / KAFKASYA DİASPORASI’NDA EDEBİYATÇILAR VE YAZARLAR SÖZLÜĞÜwww.bkd.org.tr BİRLEŞİK KAFKAS DERNEĞİ SİTESİNDEN ALINMIŞTIR. YORUMLAR
Ahmet Kaya
{ 18 Haziran 2008, Çarşamba }
Bu kişinin büyük dedem olma ihtimali var.Dedemin ismi; Çerkes Ahmet Paşa. Istanbul Merkez Kumandanlığı yapmış.Beykozdaki köşkü hâlen durur.Fakat Pek bilgi bulamıyorum. Oğlu da Topçu Yarbay Mehmet Ali Bey.Lütfen bana yardımcımcı olursanız çok müteşekkir kalacağım.İyi çalışmalar.
YORUM YAZIN
|
|
© 2005-2006 Uzunyayla.com.
Aksi belirtilmeyen tüm yazıların yayın hakları sitemize aittir. Kaynak gösterilmek koşuluyla alıntı yapılabilir.
SİTEMİZİN HİÇBİR DERNEK VE VAKIFLA İLİŞKİSİ YOKTUR
Yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
En iyi görünüm için 1024x768+ ekran çözünürlüğü ve Mozilla Firefox tarayıcı kullanmanız tavsiye edilir.